Faalangst kan van grote invloed zijn op de prestaties van basisschoolleerlingen, middelbare scholieren, studenten en zelfs volwassenen. Bij Instituut HIP vinden we het erg belangrijk om kinderen zo goed mogelijk te begeleiden bij alles wat er komt kijken bij het schoolwerk.

Wat is faalangst?

Faalangst is een vorm van angst, die samenhangt met het leveren van prestaties. We onderscheiden drie vormen van faalangst: Cognitieve, sociaal en motorisch. Spanning bij het leveren van prestaties hoeft niet altijd negatief te zijn. Spanning kan er juist voor zorgen dat je alert bent, waardoor een goede prestatie mogelijk is. Bij mensen met faalangst is deze spanning echter zo hoog, dat het niet meer in hun  voordeel werkt.

Faalangst is een angst die vaak irreëel is, maar voor een leerling heel reëel voelt. Hierdoor kunnen sommige leerlingen letterlijk ziek worden van deze angst of allerlei andere klachten ervaren.

Het stressmechanisme 

Faalangst heeft te maken met het stressmechanisme in ons lichaam. Stress is een vorm van spanning die in je lichaam optreedt door externe prikkels.

Wanneer je in een levensbedreigende situatie terecht komt is het van groot belang dat je de situatie snel inschat en een beslissing neemt. Op dat moment zijn er twee keuzes: vechten of vluchten. Je lichaam speelt hier op in en zorgt ervoor dat bepaalde lichaamsfuncties worden versterkt, waardoor andere lichaamsfuncties op de achtergrond komen te staan. Leerlingen met faalangst zien een toetsmoment als zo’n situatie. 

De hersenen geven op zo’n moment een signaal af aan je bijnieren. De bijnieren gaan gelijk aan het werk en geven de hormonen adrenaline, noradrenaline en cortisol af. De hartslag, de bloeddruk en de ademhaling gaan omhoog. Het denkvermogen wordt op een laag pitje gezet, omdat dit niet nodig isin een vluchtsituatie . Als een leerling op dat moment een toets aan het maken is, heeft dit vanzelfsprekend een negative invloed op het resultaat. 

Het herkennen van faalangst

Faalangst kan zich bij een leerling op meerdere manieren uiten. Voor elk e persoon is dit verschillend. Voor leerlingen en studenten is er een lijst samengesteld, waarin de meest voorkomende signalen beschreven zijn:

  • Uitstelgedrag
  • Te laat inleveren van verslagen of het verslag helemaal niet inleveren
  • Toetsen niet maken door smoesjes
  • Onverschillige indruk maken
  • Te weinig tijd besteden aan school
  • Ondanks goede inzet, toch onvoldoendes halen
  • Te veel met school/studie bezig zijn
  • Stressvol overkomen
  • Vaak om bevestiging vragen
  • Vaak ziek zijn

Angst is een onprettige emotie voor mensen, waardoor dit gevoel vaak weg wordt gestopt. Een gevolg hiervan is om  vervelende dingen uit te stellen tot het laatste moment, waardoor het te laat of soms helemaal niet meer wordt ingeleverd. Het uitstellen of het helemaal niet inleveren van dingen kan een signaal zijn van een leerling met faalangst.

Ook het verzinnen van smoesjes, zodat toetsen niet gemaakt hoeven te worden is een mogelijk signaal. Het komt echter regelmatig voor dat een leerling letterlijk ziek wordt door de spanning.

Vicieuze cirkel

Faalangst kan ook de andere kant op gaan, waarbij leerlingen al hun tijd besteden aan school. Zij willen zo graag goede cijfers halen, dat er geen ruimte meer is voor andere dingen. Ondanks alle inzet en alle tijd die erin wordt gestopt, kan het zo zijn dat de resultaten nog steeds tegenvallen. De leerling komt dan in een vicieuze cirkel terecht, omdat hij of zij dan denkt dat de inzet nog steeds onvoldoende was… Faalangst-training

De mogelijke oorzaken

Faalangst kan verschillende oorzaken hebben. De meest voorkomende zijn:

  • Teleurstellende ervaringen van jezelf of anderen. Hierdoor kunnen er negatieve verwachtingen gecreëerd worden.
  • Hoge druk van buitenaf: Verwachtingen die worden gesteld door de omgeving.
  • Irreële gedachten.
  • Persoonlijkheidskenmerken.
  • Minderwaardigheidscomplex, door bijvoorbeeld het opgroeien zonder een goed rolmodel.

Omgaan met faalangst

Bij Instituut HIP bieden wij faalangsttrainingen aan. Elke leerling met faalangst is anders. Er zijn verschillende manieren om een leerling met faalangst te begeleiden. Hierbij wordt er samen met de leerling op zoek gegaan naar de beste oplossing. 


terug